Menu
Alles over onderwijs

Heliomare heeft op verschillende locaties in Noord-Holland scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs en beroepsopleidingen. Leerlingen en studenten leren en ontwikkelen zich in hun eigen tempo en op de manier die voor hun het best passend is.

Revalidatie en behandeling

Kinderen, jongeren en volwassenen kunnen bij ons terecht voor medisch specialistische revalidatie. Voor volwassenen kan dat door opname (klinisch) of poliklinische behandeling. Kinderen en jongeren kunnen een poliklinisch traject doorlopen, ook als zij bij ons op school zitten. Daarnaast is voor mensen met hersenletsel behandeling of begeleiding mogelijk als zij al een revalidatietraject achter de rug hebben.

Arbeidsintegratie bij Heliomare

Iedereen met vragen over arbeids(re-)integratie kan bij ons terecht voor ondersteuning en begeleiding als u. Bijvoorbeeld als u: werk heeft maar dreigt uit te vallen door ziekte of een ongeval; werk heeft en door ziekte of ongeval bent uitgevallen; geen werk heeft, een uitkering ontvangt en weer wil werken óf een vraag heeft over arbeid of werken.

Bewegen en Sport bij Heliomare

Iedereen kan sporten, onafhankelijk van beperking, aandoening of tijdelijke blessure. Ons Beweeg- en sportcentrum is voor iedereen, met of zonder handicap, beperking of blessure. Wij zijn gespecialiseerd in medische fitness voor mensen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH), een hoge bloeddruk of overgewicht. Volgt u bij ons een revalidatiebehandeling, dan is bewegen en sporten daarvan een belangrijk onderdeel.

icn_aanmelden Created with Sketch. Ik wil me
aanmelden
icn_verwijzen Created with Sketch. Ik wil iemand
verwijzen
Ik wil het
aanbod bekijken
Ik wil een
vraag stellen

HandbikeBattle

Sinds 2013 vindt jaarlijks de HandbikeBattle, een wedstrijd tussen handbiketeams van 12 Nederlandse revalidatiecentra, plaats op de Kaunertaler Gletscherstrasse in Oostenrijk. Het doel van de HandbikeBattle is om mensen actief en fit te laten worden door hen een uitdaging te bieden die stimuleert om zelfstandig en met anderen intensief te gaan trainen in de handbike. De HandbikeBattle is een wedstrijd, maar het belangrijkste is dat de deelnemer de finish haalt en daardoor vertrouwen krijgt in zijn eigen capaciteiten en ook andere doelen durft na te streven. Vanaf het begin in 2013 is er onderzoek gestart om bij de deelnemers te meten wat er verandert wat betreft de fysieke en mentale capaciteit. Vanaf 15-10-2016 is het onderzoek omgezet in een promotieproject.

Doel van het onderzoek

Het doel is om de deelnemers zowel fysiek als mentaal zorgvuldig te monitoren. De resultaten daarvan worden gebruikt om:

  1. (Individuele) resultaten terug te koppelen aan de centra en deelnemers zodat zij deze kunnen gebruiken voor het opstellen van de training;

  2. Meer kennis te verwerven over effecten van handbiketraining op mentale en fysieke uitkomstmaten en de samenhang daartussen;

  3. Deze nieuwe kennis vervolgens te implementeren in de centra en op te schrijven in een evidence-based richtlijn.

Resultaten

De resultaten zijn onderverdeeld in drie hoofdthema’s: testen van fitheid, training, effecten van deelname.

Het testen van fitheid

Fitheid werd bepaald tijdens een maximale inspanningstest en gedefinieerd als het piekvermogen (POpiek (W)) en de piekzuurstofopname (VO2piek (L/min)). Het bepalen van fitheid is belangrijk om een goed trainingsprogramma voor te kunnen schrijven en het effect ervan te evalueren. Daarom werden er, op basis van 128 HandbikeBattle deelnemers met een dwarslaesie, referentiewaarden opgesteld voor POpiek en VO2piek aan het begin van de trainingsperiode. Zo weten de toekomstig deelnemers en therapeuten uit de revalidatiecentra wat iemands uitgangspositie is aan het begin van de trainingsperiode. Daarnaast werd duidelijk dat geslacht, laesiehoogte, aantal uren handbiketraining en de Body Mass Index (BMI (kg/m2)) de meest bepalende factoren zijn voor fitheid in deze populatie. Ten tweede werd onderzocht wat de betrouwbaarheid is van het bepalen van verzuring (zogenoemde ventilatoire drempels (VTs)) tijdens een inspanningstest bij 30 relatief ongetrainde deelnemers met een dwarslaesie. De hartfrequentie of het vermogen op deze VTs wordt gebruikt om trainingszones te bepalen. Twee sportartsen bepaalden onafhankelijk van elkaar alle inspanningstesten. Negentig procent van de VTs kon bepaald worden. Dit is vergelijkbaar met valide atleten in de literatuur. Op groepsniveau bleken de metingen betrouwbaar (ICC 0,82-1,00), maar soms zat er veel verschil tussen individuele metingen door de twee sportartsen. Het bepalen van VTs voor het instellen van trainingszones voor relatief ongetrainde mensen met een dwarslaesie is dus goed mogelijk en blijkt over het algemeen betrouwbaar. Echter bij de deelnemers met een echt lage fitheid (vaak met een tetraplegie) waren de VTs niet altijd te bepalen. Andere methoden voor het voorschrijven van trainingsintensiteit, zoals RPE, %POpiek of de talk test zouden hierbij overwogen kunnen worden.Ten derde hebben we onderzocht wat het effect is van het type inspanningsprotocol van de inspanningstest op de gemeten fitheid en verzuring. Belangrijk hierbij is dat het testprotocol per individuele deelnemer steeds hetzelfde is om goed te evalueren of iemand daadwerkelijk fitter is geworden.

Training

Zestig deelnemers hadden hun trainingssessies compleet ingevuld. Zij trainden gemiddeld 21 weken, met gemiddeld 3,6 trainingssessies per week. De gemiddelde duur van een training was 86 minuten. Van het type trainingssessies was 71% handbiketraining, 19% krachttraining en 10% overig, zoals rolstoelbasketbal of rolstoelrugby. De fitheid verbeterde op groepsniveau met 17 tot 22% tijdens de trainingsperiode. De trainingsbelasting werd berekend door de duur van de training te vermenigvuldigen met de RPE van de training. De totale trainingsbelasting per deelnemer liet geen eenduidige relatie zien met vooruitgang in fitheid. Hier werd veel variabiliteit gezien, waarbij bijvoorbeeld pijnklachten na een transfer, een urineweginfectie of een decubituswondje redenen waren om minder te trainen dan van tevoren gedacht. Desondanks gingen over het algemeen ook deze deelnemers vooruit in fitheid.

Effecten van deelname

Naast de verbetering in fitheid tijdens de trainingsperiode, werd er ook gekeken naar het beloop van kwaliteit van leven tot vier maanden na deelname. Op basis van analyses bij 136 deelnemers werd er een toename gezien in welbevinden tijdens de trainingsperiode, die stabiel bleef tijdens de follow-up meting. Deze toename in welbevinden was geassocieerd met toename in fitheid over de tijd. Daarnaast werd het beloop van fitheid op de lange termijn bekeken op basis van 33 deelnemers. Een jaar na de HandbikeBattle waren de deelnemers gemiddeld even fit als net na hun trainingsperiode. Hierin bestond wel een duidelijke tweedeling: een deel van de groep deed weer mee aan de HandbikeBattle en deze mensen waren even fit gebleven of zelfs iets fitter. De mensen die niet opnieuw meededen aan de HandbikeBattle hadden een lagere fitheid. Zij waren nog wel significant fitter dan toen zij begonnen met trainen voor de HandbikeBattle.

Aanbevelingen voor de praktijk

Fitheid en fysieke activiteit zijn geassocieerd met vele andere domeinen waaronder kwaliteit van leven. Het HandbikeBattle onderzoek bevestigt dit eveneens. Fit zijn en blijven is een belangrijke voorwaarde voor goed functioneren en participeren. Het vroegtijdig integreren van trainingsprogramma’s tijdens en na de revalidatie en het objectief meten en monitoren van fitheid is daarom onmisbaar.

Toepassing van de onderzoeksresultaten in de praktijk

Dit onderzoek heeft geleid tot kennis over het meten van fitheid bij mensen met een dwarslaesie. Daarnaast is er veel kennis opgedaan over trainingsbelasting en het monitoren van trainingsbelasting bij rolstoelgebruikers. Ten derde heeft dit onderzoek effecten van HandbikeBattle deelname op de korte en lange termijn in kaart gebracht.

Alle resultaten zijn opgeschreven in wetenschappelijke Engelstalige (peer-reviewed) artikelen die zijn gepubliceerd in internationale tijdschriften. Daarnaast zijn alle resultaten samengevat in overzichtelijke factsheets die zijn gedeeld op social media en tijdens presentaties. Handbikebattle | Publicaties

Daarnaast is er een Nederlandstalige brochure uitgebracht met samenvattingen en aanbevelingen van alle artikelen over de HandbikeBattle tot nu toe.

Projectgroep

Dit onderzoek wordt uitgevoerd door promovenda drs. Ingrid Kouwijzer (Heliomare en Centrum voor Bewegingswetenschappen UMCG / Rijksuniversiteit Groningen). Prof. dr. Luc van der Woude (Centrum voor Bewegingswetenschappen UMCG / Rijksuniversiteit Groningen, Centrum voor Revalidatie UMCG / Rijksuniversiteit Groningen) en prof. dr. Marcel Post (Kenniscentrum Revalidatiegeneeskunde Utrecht, De Hoogstraat Revalidatie en het Hersencentrum van het UMC  Utrecht, Centrum voor Revalidatie UMCG / Rijksuniversiteit Groningen) zijn de promotoren en dr. Linda Valent (Heliomare) is de copromotor. Daarnaast is dr. Sonja de Groot (Reade, Centrum voor Revalidatie & Reumatologie in Amsterdam en Centrum voor Bewegingswetenschappen UMCG / Rijksuniversiteit Groningen) lid van de projectgroep.

Betrokken instellingen

  • Heliomare

  • Centrum voor Bewegingswetenschappen UMCG / Rijksuniversiteit Groningen

  • Centrum voor Revalidatie UMCG / Rijksuniversiteit Groningen

  • Reade, Centrum voor Revalidatie & Reumatologie

  • Reade, Centrum voor Revalidatie & Reumatologie in Amsterdam

  • Kenniscentrum Revalidatiegeneeskunde & Hersencentrum, Universitair Medisch Centrum Utrecht, en Revalidatiecentrum De Hoogstraat, Utrecht

Financiering

Het project wordt gefinancierd door Heliomare, HandicapNL, UMCG / Rijksuniversiteit Groningen, Stichting Mitialto Stichting Beatrixoord Noord-Nederland en Stichting Handbike Events.

Publicaties

Looptijd

Startdatum: oktober 2016

Einddatum: januari 2021

Contactpersoon

Mw. L. Valent

Uitgelicht

Het proefschrift van Ingrid is hier te vinden

Deel dit bericht
Terug naar boven
Deze website maakt gebruik van cookies

Heliomare plaatst cookies om de website goed te laten werken en om de website te verbeteren. Deze cookies verzamelen geen persoonsgegevens. Meer informatie vindt u in ons cookiebeleid. Maak uw keuze of u de cookies accepteert.

Heliomare plaatst cookies om de website goed te laten werken en om de website te verbeteren. Meer informatie vindt u in ons cookiebeleid. Maak uw keuze of u de cookies accepteert.